Franziska Pietsch
wiolina
Franziska Pietsch słuša k najbóle napjatym wuměłskim wosobinam swojeje generacije “, sudźeše Fono Forum. To njepřińdźe někak. Přetož w hrě hudźbnicy špiheluja so nazhonjenja jednoho žiwjenja. A to bě pola Franciski Pietsch njesměrnje hnute. Hudźbnje kaž tež čłowjesce. Z dwanaće lětami hižo swjećeše so wona jako solistka wulkich wiolinowych koncertow a nahrawaše wirtuozy Paganinija a Sarasaty. Jako koncertna mišterka wšelakich orchestrow zanuri so wona do swěta wulkeje sinfoniki a opery, prjedy hač so na někotre lěta intensiwnje komornej hudźbje wěnowaše – předewšěm w duwje, w klawěrnym triju a w smykanskej trójce. Dźensa je so dawno kruh zawrěł a Franziska Pietsch jimała z Bachowymi sonatami a partitami za wiolinu solo runje tak kaž z Prokofjewowymi wiolinowymi koncertami, za kotrychž nahrawanje bu mj.dr. ze štwórćlětnym mytom Němskeje tačeloweje kritiki wuznamjenjena.
Jendźelski magacin „Gramophone“ pokaza so rozhorjeny wot wosebiteje měšeńcy „raw ekspression“ a „special nutrnosć“. Hač je Bach abo Bartók, Grieg abo Penderecki, Strauss abo Šostakowič hraje – Franciska Pietschowa so tole z intensitu poradźi, kotraž sobu storhnje, ale ženje efektisce njeskutkuje. A hdyž wona w triju Lirico swojej lubosći k šmjatanskej trójce fajnuje, potom móže sej tež wróćo wzać, hdźež je na městnje. Tuta zrałosć ma snano z jeje biografiju činić.
Narodźena do swójby hudźbnikow we wuchodnym Berlinje, bu Franziska Pietsch zahe wotkryta a spěchowana. Wona studowaše pola sławneho pedagogi Wernera Scholza, debitowaše z jědnaće lětami jako solistka na Komiskej operje Berlin a doby lěto pozdźišo 1. myto na Bachowym wubědźowanju za dźěći a młodostnych w Lipsku. Mjeztym zo so wona na wubědźowanje menuhin w Londonje přihotowaše, wosta jeje nan po turneji na zapadźe. Dwě lěće traješe, prjedy hač smědźachu Franciska, jeje mać a jeje sotra z NDR wupućować, dwě lěće, kotrejž běštej charakterizowanej wot represalijow, bjez huslerskeje wučby a bjez koncertow. Ale tež lěta, w kotrychž dyrbješe so zasadnym prašenjam stajić – kotry puć w žiwjenju chcyše kročić a kotru rólu měješe hudźba při tym hrać. Pomhała je jej při tym předewšěm hudźba Johanna Sebastiana Bacha. Nowy započatk w „zapadźe“ bě twjerdy, tež hdyž Ulf Hoelscher, jedyn z najwuznamnišich huslerjow w Němskej, jich jako mentora pod swoje fitichi wza. Po dobyću wubědźowanja „Maria Canals“ 1989 w Barcelonje, zwaži sej potom z 20 skok do New Yorka a studowaše na Juliard School pola legendarneje Dorothy DeLay. Wažne nastorki nazhoni wona nimo toho w mišterskich kursach pola Wandy Wilkomirskeje, Hermana Krebbersa a Ruggiera Ricci.
Wróćo w Němskej přewza wona na někotre lěta městno jako prěnja koncertna mišterka w sinfoniskim orchestrje Wuppertal a gastěrowaše w samsnej poziciji mj.dr. při Němskej operje nad Rynom, při Frankfurtskej operje, pola Solistes Europèens a pola orchestra Philharmonique de Luxembourg (deuxième soliste).
Mjez 2000 do 2014 hraješe wona w trójce Testore, z kotrymž nahra wšitke klawěrne trija Brahmsa a załoži festiwal „Meja klasika“. 2014 załoži wona smjetansku trójku „Trio Lirico“. Komornohudźbna hra je jej hač do dźensnišeho runje tak wažna kaž solistiske zhromadne dźěło z wulkimi orchestrami. K jeje partneram ličachu tu naposledk mj.dr. Němski symfonijowy orchester Berlin, Budapestska filharmonija, Dortmundski koncertny dom, mjez dirigentami, z kotrymiž je hudźiła, namakaja so tak prominentne mjena kaž Antoni Wit, Horst Stein, Arpad Joò, Moshe Atzmon, Julia Jones, Toshiyuki Kamioka a Christian Macelaru. Koncertne jězby wjedźechu jich do mnohich europskich krajow, do USA a Južneje Ameriki. Nimo toho je Franziska Pietsch rady widźana hósć we Łobjowej filharmoniji, w Palais de Beaux Arts, Laeiszhali Hamburg, Berlinskej filharmoniji, koncertnym domje Berlin, pola mjezynarodnych hudźbnych centrumow kaž Tel Aviv a Jerusalem kaž tež festiwale komorneje hudźby, na přikład na Schleswigsko-Holsteinskej - abo Aspen Music Festiwalu.
Jich CD nahrawanja dožiwjeja wusahowacy wothłós a su mytowane. 2021 dósta Franziska Pietsch požadany „International Classical Music Award“ za swoju CD „Fantasque“.
Před něšto lětami je nowa faseta w Franziski Pietschowym wuměłskim tworjenju k tomu přišła: 2015 je wona prěni raz swójske basnje w zhromadnej knize z wuměłču Nasrah Nefer wozjewiła.
Ze swojim inowatiwnym projektom „musikMachtpoezie“ poda so wona zhromadnje z pianistom a dźiwadźelnikom na njekonwencionelnu hudźbnu jězbu. W harmoniskej změnje hudźby a rěče ma so publikumej hłubše zrozumjenje za hudźbu jako poetiska rěčna rołka duše sposrědkować.
Inspirowana wot tutoho njewšědneho koncertneho formata je nětko swójski festiwal „WINTERKLASSIK“ załožiła.
Premjera wotmě so w januarje 2024 w Budyskim Serbskim muzeju, městnje, na kotrymž su wšelake kultury žiwe a je idealne wuchadźišćo za napjatu jězbu k hudźbje, rěči a poeziji.
W aprylu 2025 wuńdźe pola ARIA Classics Franziska Pietschowa najnowša hra: Tides of Dance – z Richarda Straussowym rědko hratym wiolinowym koncertom a Édouarda Lalos Symphonie Espagnole, zahrata z Orquesta Ciudad de Granada pod nawodom Jonathana Pasternacka.
Wona hraje wiolinu Carlo Antonio Testore, Mailand
Foto: Sonja Werner